Bantaba


TORTOSA BLANCO, J. M. (2001): El largo camino. De la violencia a la paz. Alicante: Universidad de Alicante.

Lan honek, bakearen inguruko ikerkuntzaren edukiak aztertzen ditu, osasunaren inguruko ikerkuntzaren edukiekin dituen komuneko ezaugarriak alderatuz. Osasunarekin konparazioa eginez, honako hau bilatzen saiatzen da, garrantzitsuena ez dela bakea edo osasuna, biolentzia eta gaixotasuna gutxitzea baizik. Hainbat biolentzia mota aztertzen ditu, gaur egungo errealitate bortitza hobeto ulertu eta horrela aldatu ahal izateko.

ESCOLA DE CULTURA DE PAU (Varios años): Alerta. Informe sobre los conflictos, derechos humanos y construcción de paz. Barcelona: Icaria.

Urteroko txosten honetan bakea eta giza eskubideekin zerikusia duten adierazleen analisia eginez, gaur egungo munduaren egoerari buruzko sintesia eskaintzen du. Adierazle hauek elkargurutzatu ondoren, beraien arteko elkarreraginak eta harremanak ezagutzeko lagungarriak izango zaizkigu. Gainera, datu hauek aurreko urteetakoekin konparatuz, joera orokorra ez ezik, bake eta gerraosteko berreraikitze prozesuak indartzeko bidean herrialde batzuek garapenerako lankidetza politikak, kanpo politikak edo gatazka armatuak aurreikusteko politikak diseinatzerakoan duten egoera ere ikus daiteke.

BIMBI, l. (ed.) (2003): No en mi nombre. Guerra y derecho. Madrid: Trotta.

Liburu hau gerraren aurkako salaketa bat da. Hainbat ikuspegi ezberdinetatik, gizon eta emakumeek beraien akusazioa luzatzen diete nazioarteko sistema politiko eta komunikabideei, gerra prestatuz eta gero justifikatuz egin duten burugabekeriagatik. Munduko indar eta kulturen arteko oreka ezegonkorra orain arte ahalbideratu duten printzipioak kontzienteki baztertuak eta ahaztuak izan dira, eta horrek ondorio oso kaltegarriak ekarri ditu nazioarteko zuzenbide, politika eta, bereziki, etikarentzat.
Liburu honek, bere izatearekin bakarrik, bizpahiru gauza azaleratzen ditu. Bata, informazio, ideologia eta elaborazio teorikoak egiten dituzten talde boteretsuekiko dagoen mesfidantza. Bestea, jende arruntak –bizia eta bakea maite duena- gerraren apologiaren aurka egiteko beharrezkoaz zaizkion eztabaida eta erresistentziarako tresna eta foroak indarrean jartzeko beharra.

MARTÍN BERISTAIN, C. (1999): Reconstruir el tejido social. Un enfoque crítico de la ayuda humanitaria. Barcelona: Icaria.

Liburu honetan, natura edo gizarte arrazoiak direla medio, biolentzia edo katastrofe kolektiboek eragindako biztanleriaren arazoen ikuspegi psikosoziala eta gizarte larrialditarako lankidetza eta giza laguntzaren erronkak azaltzen ditu. Kaltetuak izan diren komunitateekiko laguntza, lankidetza eta konpainiaren zeregina ez da ideien edota ereduen esportazioa, desegituratuta gelditu den gizartearen berreraikuntzan parte hartzea baizik. Askotan laguntza ez da kaltetuenenganaino era egokian heltzen, eta ez du behar duen bezalako eragina izaten gizarte sarearen antolakuntzan.

RUIZ-GIMÉNEZ ARRIETA, I. (2003): Las “buenas intenciones”. Intervención humanitaria en África. Barcelona: Icaria/Paz con Dignidad.

Gatazka afrikarren arrazoien eta dinamiken azterketak azaltzen digu nola diskurtso ezberdinek (etnizitatea, azpigarapena, etab.), gatazka hauen eragileak argitu beharrean, arrazoiak eta erantzukizunak ezkutatu egiten dituzten, Mendebaldearen politikei zilegitasuna emanez horrela. Honen ondorioa laurogeitamarreko hamarkadan emandako eskuhartze militar humanitarioaren gorakada izan zen. Afrikar esperientziak ikusita neutralitatearen mitoa zalantzan jartzeaz gain, onek nazioarteko sistemaren eskuhartze humanitarioaren aldeko euforia betetzea ere ekarri du.

PEREZ DE ARMIÑO, K. (1997): Guía de rehabilitación posbélica. El proceso de Mozambique y la contribución de las ONG. Bilbao: Hegoa.

Lan honetan, Mozanbiqueko ikerketa kasua hartuz, gerraosteko berreraikitze prozesuen ezaugarriak eta arazoak aztertzen dira.
Gatazkek ekonomia suntsitu, Estatua desegin, eta gizartea desegituratzen dute, biztanleriaren sektore ahulenen miseria, gosetea eta exodoa eraginez. Horregatik beharrezkoa ikusten da gerraosteko berreraikitze prozesuak kontuan hartzea, berriz armak hartuak izan ez daitezen eta berreraiketa ekonomiko, soziala eta politikoa bultzatuz. Erronka nagusiena, beraz, giza laguntza eta garapena lotuko dituen mekanismoak eraikitzea izango da.

NASH, M. y S. TAVERA (eds.) (2003): Las mujeres y las guerras. El papel de las mujeres en las guerras de la Edad Antigua a la Contemporánea. Barcelona: Icaria.

Gerraren arazoa betidanik emakumezkoen kezkarako iturria izan da eta horren aurrean beraien jarrerak hartu dituzte nahiz eta beraien protesta hotsak erabaki politikoetan aintzakotzat hartuak ez izan, ikuspegi pribatu zein kolektibo batetik. Baina hau horrela izanik, historiak gatazka armatuetan emakumezkoek izandako rola ez du aintzakotzat hartu.
Liburu hau, 2000. urtean burututako VIII Coloquio Internacional de la Asociación Española de Investigación Histórica de las Mujeres (AEIHM) delakoaren Akten edizioa da. Emakumezkoen eta genero harremanen ikuspegitik gerrek irekitzen dituzten gizarte eta politika mailako dinamikak hobeto ulertzeko eskaintzen den ekarpena da.

BURROWS, G. (2003): El negocio de las armas. Barcelona: Intermon-Oxfam.

Afganistán, Cachemira, Palestina edo Irak dira, besteak beste, armak eguneroko ogia bihurtu diren lurraldeetariko batzuk, nahiz eta denok jakina den ez direla han arma horiek ekoizten. Heriotzaren negozioak inoiz baino gogorrago darrai mendebaldeko enpresen patriken mesederako.
Negozio horretan erosleak eta saltzaileak etsai potentzial bezala agertzen dira. Arma azoketan oso erraza da elkarren kontra borrokan diharduten estatuak aurkitzea. Hau horrela gertatzen da gerretan biktimak bostetik lau zibilak diren testuinguruan. Ulergarria da kontuan hartzen bada munduko arma merkataritzaren % 85a kontrolatzen duten sei herrialdetatik lau NNBBko Segurtasun Kontseiluko kideak direla.